22 augustus 2025
De overgang is voor veel vrouwen een uitdagende periode. Gelukkig zijn er manieren om de symptomen te verlichten. In zijn boek Hoe blijf ik gezond tijdens de menopauze? pleit professor gynaecologie Herman Depypere (UZ Gent) vurig voor hormoontherapie. "Als je er vroeg genoeg mee start, ben je zelfs beter beschermd tegen dementie en hartaandoeningen."
"Een meisje wordt geboren met 700.000 tot 1 miljoen eicellen in haar eierstokken. Bij het begin van de puberteit blijven er ongeveer 400.000 over, en tijdens de jaren daarna gaan er maandelijks 500 tot 1.000 eicellen verloren. Rond je 51ste is die voorraad op, waardoor de aanmaak van de vrouwelijke geslachtshormonen oestradiol en progesteron abrupt stopt."
"Vrouwelijke hormonen hebben een complexe en allesomvattende invloed op lichaam en geest. Ze reguleren onder andere bloeddruk, cholesterol, neuronbescherming, insulinegevoeligheid, haargroei, libido en botopbouw. Wanneer de hormoonproductie stopt, kunnen symptomen zoals prikkelbaarheid, depressie, warmteopwellingen, slecht slapen, stijfheid, libidoverlies en hartkloppingen optreden. Ook het risico op dementie, hart- en vaatziekten en botontkalking neemt toe."
"Twaalf maanden na je laatste menstruatie ben je officieel in de menopauze. De periode ervoor, met onregelmatige menstruaties, heet de overgang. Deze fase kan uitzonderlijk al op je 35ste beginnen. Veel vrouwen denken dat de menopauze een fase is die na enkele jaren voorbijgaat, maar de hormoonproductie stopt definitief, ook al duren de meeste symptomen maar een vijftal jaar."
"Honderdduizend jaar geleden werden mensen gemiddeld 25 jaar. Tot 1880 stierven de meesten op 46-jarige leeftijd. In een dikke honderd jaar is de levensverwachting met bijna veertig jaar gestegen, maar de leeftijd waarop de menopauze begint is slechts met één of twee jaar opgeschoven. Vrouwen brengen nu gemiddeld een derde van hun leven door zonder vrouwelijke hormonen."
"Hormoonsubstitutietherapie (HST) vervangt de vrouwelijke geslachtshormonen oestrogeen en progesteron. Bio-identieke hormonen hebben dezelfde moleculaire structuur als de natuurlijke hormonen en zijn minder belastend voor de lever dan synthetische hormonen. Vrouwen die kort na het begin van de menopauze starten met bio-identieke hormonen zien hun mortaliteitsrisico met 30 procent dalen."
"Hormonen hebben een slechte reputatie, vaak ten onrechte. Grootschalige studies hebben aangetoond dat synthetische, hooggedoseerde hormonen die op latere leeftijd worden ingenomen, negatieve effecten hebben. Tegenwoordig weten we dat bio-identieke hormonen, in lage doseringen, veilig en effectief zijn."
"Deze hormonen zorgen voor een evenwicht tussen botaanmaak en botafbraak, verminderen het risico op botbreuken en helpen bij urineverlies en nachtelijk plassen. Ze hebben ook een beschermende werking tegen dementie en de ziekte van Alzheimer, mits ze vroeg genoeg worden gestart."
"Zo’n 60 procent van de vrouwen heeft last van warmteopwellingen. Hormoonvervangende therapie reduceert de intensiteit van opvliegers bij meer dan 90 procent van de vrouwen. Een niet-hormonaal alternatief, een 'neurokinine antagonist', komt binnenkort op de markt."
"Vrouwen ouder dan 50 jaar hebben vaak een verhoogde bloeddruk en cholesterol. Een studie toont aan dat vrouwen die binnen tien jaar na de start van de menopauze hormonen nemen, minder snel sterven en minder hartziekten hebben. Hormoontherapie kan dus helpen bij het beschermen van bloedvaten."
"Tijdens de menopauze verlies je meer haar en verandert je huid door het gebrek aan oestradiol. Bio-identieke hormonen helpen het haar en de huid te herstellen, waardoor je haar voller wordt en je huid frisser uitziet."
"Een hormoonspiraaltje, dat progesteron bevat, kan helpen bij overgangsklachten en onregelmatige bloedingen. Het kan ook gecombineerd worden met bio-identieke oestrogenen voor een evenwichtigere hormoonhuishouding."
"Als je je goed voelt bij hormoontherapie, is er geen reden om ermee te stoppen. Laat je jaarlijks onderzoeken en bespreek eventuele veranderingen met je arts. Het is een flexibel en veilig systeem."
Professor Herman Depypere benadrukt dat hormoontherapie, mits vroeg gestart en correct gedoseerd, een effectieve en veilige manier is om de levenskwaliteit van vrouwen in de menopauze te verbeteren en hun risico op ernstige aandoeningen te verminderen.
Download het volledige artikel
Bron: De Morgen